BellenContact
    Terug naar Blog
    Burgerlijk Recht

    Moet u uw schade beperken? Wat de wet werkelijk zegt

    Mr. Chanel Ribas Colomar
    Mr. Chanel Ribas Colomar

    Advocate aan de balie van Brugge sinds 2017

    19 augustus 20267 min leestijd
    Delen:
    Moet u uw schade beperken? Wat de wet werkelijk zegt

    Inleiding

    Na een ongeval of een wanprestatie krijgt het slachtoffer vaak te horen dat het "zijn schade had moeten beperken". Soms is dat terecht, vaak wordt het gebruikt om een vergoeding naar beneden te praten. Wat zegt het recht daar precies over?

    Eerst een correctie die nodig is, omdat het tegendeel geregeld te lezen staat: er is in het Belgische recht geen bepaling die het slachtoffer in het algemeen verplicht zijn schade te beperken. De schadebeperkingsplicht is geen gecodificeerde regel maar een figuur uit de rechtspraak, en zij werkt via een aantal bepalingen die wél in de wet staan. Dit artikel zet die op een rij, met boek 5 en boek 6 van het Burgerlijk Wetboek als vertrekpunt.

    Het vertrekpunt: integrale vergoeding

    Artikel 6.30 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat wie aansprakelijk is voor schade, gehouden is tot integrale schadeloosstelling, rekening houdend met de concrete toestand waarin de benadeelde zich bevindt. Artikel 6.31 voegt daaraan toe dat de vergoeding voor patrimoniale schade ertoe strekt de benadeelde te plaatsen in de toestand waarin hij zich zou hebben bevonden indien het tot aansprakelijkheid leidende feit zich niet had voorgedaan.

    Dat is het uitgangspunt: niet minder, en ook niet meer. Elke redenering over schadebeperking moet binnen dat kader passen.

    Twee bepalingen tonen hoe ver dat uitgangspunt gaat ten gunste van het slachtoffer. Artikel 6.29 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt dat de benadeelde die een voorbeschiktheid tot schade vertoont, recht heeft op integrale schadeloosstelling, ook al is die voorbeschiktheid één van de oorzaken ervan. En artikel 6.25 van het Burgerlijk Wetboek beperkt de vergoeding tot zekere schade, met dien verstande dat toekomstige schade wél wordt vergoed wanneer zij het zekere gevolg is van de actuele aantasting.

    Wat de wet wél over beperken zegt

    Artikel 6.28 van het Burgerlijk Wetboek is de bepaling die in dit verband het vaakst over het hoofd wordt gezien, en zij werkt in het voordeel van het slachtoffer. Zij bepaalt dat de kosten van dringende en redelijke maatregelen die de benadeelde neemt om dreigende schade of de verergering van schade te voorkomen, ten laste vallen van de aansprakelijke — en uitdrukkelijk ook wanneer die maatregelen vruchteloos zijn geweest.

    Wie na een waterlek zelf een noodherstelling laat uitvoeren, wie na een ongeval een vervangwagen huurt, wie na een wanprestatie een duurdere vervangleverancier aanspreekt: die kosten zijn in beginsel verhaalbaar, zolang de maatregel dringend en redelijk was.

    Hetzelfde artikel laat de rechter toe de aansprakelijke een bevel of verbod op te leggen dat erop gericht is de verergering van de schade te voorkomen door de herhaling of de voortzetting van het schadeverwekkend feit.

    Waar het slachtoffer wél iets verliest

    De keerzijde staat in artikel 6.20 van het Burgerlijk Wetboek. Is een feit waarvoor de benadeelde aansprakelijk is een van de oorzaken van de schade die hij lijdt, dan wordt zijn recht op schadeloosstelling verminderd in de mate waarin dat feit heeft bijgedragen tot het ontstaan van die schade.

    Daar zit de echte juridische grondslag van wat in de praktijk "schadebeperkingsplicht" heet. Het slachtoffer dat na een ongeval maandenlang geen enkele stap zet en de kosten laat oplopen, kan met die eigen nalatigheid worden geconfronteerd — niet omdat een artikel hem een beperkingsplicht oplegt, maar omdat zijn eigen gedrag mee oorzaak is geworden van een deel van de schade.

    Dezelfde bepaling kent twee uitersten. Wie zelf een fout beging met het opzet schade te veroorzaken, heeft geen recht op schadeloosstelling. En het recht op schadeloosstelling van een benadeelde die minder dan twaalf jaar is, wordt niet verminderd.

    Bij een contract: goede trouw

    Gaat het om een contractuele wanprestatie, dan is artikel 5.73 van het Burgerlijk Wetboek het scharnier. Een contract moet te goeder trouw worden uitgevoerd: elke partij moet zich gedragen zoals een voorzichtig en redelijk persoon in dezelfde omstandigheden, en niemand mag misbruik maken van de rechten die hij aan het contract ontleent. Elke afwijking van dat artikel wordt voor niet-geschreven gehouden.

    Een schuldeiser die zijn schade bewust laat aangroeien om een hogere vergoeding te vorderen, maakt misbruik van zijn recht. Dat is de contractuele route naar hetzelfde resultaat.

    Daarnaast begrenst artikel 5.87 van het Burgerlijk Wetboek de contractuele vergoeding: enkel de schade waarvan de partijen het beginsel redelijkerwijs konden voorzien bij de totstandkoming van het contract moet worden hersteld, tenzij de niet-nakoming het gevolg is van een opzettelijke fout van de schuldenaar. Let op de precieze titel van die bepaling: zij gaat over het herstel van de voorzienbare schade, niet over een beperkingsplicht.

    Wat dit praktisch betekent

    Als u schade lijdt

    Neem de maatregelen die een redelijk persoon in uw plaats zou nemen, en neem ze tijdig. Laat een medische behandeling niet aanslepen, laat een lek dichten, zoek een vervangoplossing. Bewaar van elke stap een bewijsstuk: artikel 6.28 van het Burgerlijk Wetboek laat u toe die kosten te verhalen, ook als de maatregel uiteindelijk niets heeft uitgehaald, maar u moet ze wel kunnen aantonen.

    U hoeft daarbij niet verder te gaan dan redelijk is. U moet geen behandeling ondergaan die u weigert, geen job aanvaarden die niet bij uw situatie past, en geen goedkope herstelling aanvaarden die het probleem niet oplost. De rechter beoordeelt wat redelijk was in uw concrete omstandigheden, en artikel 6.30 van het Burgerlijk Wetboek verplicht hem daarbij rekening te houden met de concrete toestand waarin u zich bevindt.

    Als u wordt aangesproken

    Reageer schriftelijk en snel. Stelt u een concrete oplossing voor — een vervangtoestel, een hersteltermijn, een voorschot — en wordt die zonder reden geweigerd, dan hebt u een argument dat de nadien opgelopen kosten niet uitsluitend aan u te wijten zijn. Dat argument is veel sterker wanneer het schriftelijk en gedateerd op tafel ligt.

    Let op de termijn

    Discussies over schadebeperking spelen zich vaak af in de maanden na de feiten, terwijl de verjaringstermijn ondertussen loopt. Laat die termijn in uw dossier nakijken vóór u in een onderhandeling blijft hangen: een vordering die verjaart, is onherstelbaar.

    Hulp nodig?

    Wordt uw schadevergoeding verminderd met het argument dat u uw schade had moeten beperken, of wordt u daarmee geconfronteerd als aansprakelijke, dan kijken wij na welke bepaling werkelijk van toepassing is en wat in uw dossier redelijk was. Neem contact op met ons kantoor in Brugge.

    Google 4.9/5 (101) · Trustlocal 9.9/10 (66)

    Hulp nodig bij uw situatie?

    Een advocaat bekijkt uw aanvraag persoonlijk en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan. Dit eerste nazicht is geen juridisch advies: advies en behandeling starten pas bij opstart van het dossier en betaling.

    Veelgestelde vragen

    Meer over Burgerlijk Recht

    Hulp bij aansprakelijkheid, schadevergoeding en contracten.

    Vragen over dit onderwerp?

    Neem contact op voor persoonlijk advies van onze advocaten in Brugge.

    U kunt uw cookie-instellingen op elk moment aanpassen. Lees ons cookiebeleid of onze privacy policy voor meer informatie.