BellenContact
    Terug naar Blog
    Burgerlijk Recht

    Bevrijdende verjaring: artikel 2262bis oud BW (2026)

    Mr. Chanel Ribas Colomar
    Mr. Chanel Ribas Colomar

    Advocate aan de balie van Brugge sinds 2017

    11 november 202610 min leestijd
    Delen:
    Bevrijdende verjaring: artikel 2262bis oud BW (2026)

    Inleiding

    De bevrijdende verjaring vormt een van de meest fundamentele verweermiddelen in het Belgische burgerlijk recht. Het mechanisme zorgt ervoor dat een schuldeiser na het verstrijken van een wettelijk bepaalde termijn zijn vordering niet langer via de rechtbank kan afdwingen, waardoor de rechtszekerheid en maatschappelijke rust worden gewaarborgd. Voor zowel particulieren als ondernemingen in West-Vlaanderen — van Brugge en Damme tot Oostende en Knokke-Heist — is een grondige kennis van de verjaringstermijnen van cruciaal belang om openstaande schuldvorderingen veilig te stellen of om zich te verweren tegen laattijdige invorderingen.

    Of het nu gaat om een onbetaalde factuur, een aansprakelijkheidsvordering na een bouwgeschil of een vordering tot schadevergoeding, de tijd tikt onherroepelijk in uw nadeel wanneer er geen tijdige actie wordt ondernomen. Dit artikel biedt een diepgaand overzicht van de algemene verjaringstermijnen, de wisselwerking tussen contractuele en buitencontractuele aansprakelijkheid, de voorwaarden voor geldige stuiting en schorsing, en de wijze waarop rechters binnen het gerechtelijk arrondissement West-Vlaanderen deze regels toepassen.

    Wat is bevrijdende verjaring? — kernbegrip in 2 zinnen

    Bevrijdende verjaring is een rechtsfiguur waardoor een schuldenaar wordt bevrijd van zijn rechtsplicht tot nakoming doordat de schuldeiser gedurende een wettelijk bepaalde termijn heeft nagelaten zijn vordering in rechte in te stellen. De rechtsvordering dooft hierdoor uit en de oorspronkelijke verbintenis overleeft louter als een natuurlijke verbintenis die niet langer gerechtelijk afdwingbaar is.

    De algemene basisregels voor deze bevrijdende termijnen liggen verankerd in artikel 2262bis oud BW. Waar de verkrijgende verjaring eigendom kan doen ontstaan, zorgt de bevrijdende verjaring er juist voor dat de schuldenaar een exceptie van niet-ontvankelijkheid of ongegrondheid kan opwerpen wanneer hij na afloop van de termijn alsnog wordt aangesproken. Krachtens artikel 2223 oud BW mag de rechter het middel van verjaring niet ambtshalve toepassen; de schuldenaar moet deze exceptie zelf uitdrukkelijk inroepen. Sinds 1 oktober 2024 geldt daarop één uitzondering: in procedures over de betaling van een geldschuld die een onderneming tegen een consument instelt, mag de rechter de verjaring wél ambtshalve toepassen.

    Juridisch kader in België (2026)

    Het stelsel van de bevrijdende verjaring berust op duidelijke wettelijke termijnen die per aard van de rechtsvordering verschillen. In het Belgische recht anno 2026 blijft artikel 2262bis oud BW de centrale spil voor de gemene verjaringstermijnen in burgerlijke en handelszaken, in nauwe samenhang met de nieuw gecodificeerde bepalingen van het nieuwe Burgerlijk Wetboek.

    Toepasselijke wetgeving

    In artikel 2262bis oud BW maakt de wetgever een fundamenteel onderscheid tussen drie grote categorieën van rechtsvorderingen:

    • Persoonlijke rechtsvorderingen: Krachtens artikel 2262bis § 1 eerste lid oud BW verjaren alle persoonlijke rechtsvorderingen door verloop van tien jaar. Dit geldt als het algemene vangnet voor contractuele verbintenissen, zoals vorderingen tot betaling of nakoming onder artikel 5.69 BW, tenzij een bijzondere wet in een kortere termijn voorziet.
    • Zakelijke rechtsvorderingen: Volgens artikel 2262 oud BW verjaren zakelijke rechtsvorderingen in beginsel door verloop van dertig jaar. Dit betreft vorderingen ter bescherming of opeising van zakelijke rechten, zoals het eigendomsrecht omschreven in artikel 3.50 BW.
    • Buitencontractuele schadeclaims: Vorderingen tot vergoeding van schade op grond van buitencontractuele aansprakelijkheid — nu gegrond op het aansprakelijkheidsbeginsel van artikel 6.5 BW — verjaren ingevolge artikel 2262bis § 1 tweede en derde lid oud BW door verloop van vijf jaar vanaf de dag volgend op die waarop de benadeelde kennis heeft gekregen van de schade of de verzwaring ervan en van de identiteit van de aansprakelijke persoon. Deze termijn wordt begrensd door een absolute vervaltermijn van twintig jaar, te rekenen vanaf de dag volgend op het schadeverwekkende feit.

    Daarnaast spelen de stuitingsgronden een vitale rol. Ingevolge artikel 2244 oud BW kan de verjaring worden gestuit door een gerechtelijke dagvaarding, een bevel tot betaling of een beslag. Sinds de wetgevende hervormingen kan de verjaring van een schuldvordering onder specifieke modaliteiten eveneens eenmalig worden gestuit door een formele ingebrekestelling door een advocaat overeenkomstig artikel 2244 § 2 oud BW, mits deze voldoet aan strikte vorm- en inhoudsvereisten.

    Recente rechtspraak en richtsnoeren

    De rechtspraak van het Hof van Cassatie en het Hof van Beroep Gent legt een sterke nadruk op de subjectieve kennisvereiste bij buitencontractuele vorderingen. Voor de aanvang van de vijfjarige termijn onder artikel 2262bis § 1 oud BW volstaat niet het loutere vermoeden van schade; de benadeelde moet over daadwerkelijke en voldoende zekere gegevens beschikken over de omvang van zijn nadeel en de identiteit van de aansprakelijke partij. Zodra deze kennis voorhanden is, begint de termijn onverbiddelijk te lopen.

    Voorts bevestigen de rechtbanken dat bijzondere verjaringstermijnen altijd voorrang hebben op artikel 2262bis oud BW. Zo verjaren vorderingen wegens verborgen gebreken bij aanneming of verkoop binnen specifieke termijnen, zoals de tienjarige aansprakelijkheid van aannemers en architecten onder artikel 1792 oud BW, en kennen consumentenvorderingen of periodieke schulden (zoals interesten of huurgelden) dikwijls een verkorte termijn van één of vijf jaar.

    Lokale context: Brugge en West-Vlaanderen

    Binnen het arrondissement West-Vlaanderen worden geschillen omtrent de bevrijdende verjaring veelvuldig behandeld door de Rechtbank van Eerste Aanleg West-Vlaanderen afdeling Brugge, de Ondernemingsrechtbank Gent afdeling Brugge en de diverse zetels van de Vrederechter te Brugge. In een dynamische regio met een mix van maritieme industrie rond Zeebrugge, bloeiende kmo-activiteiten in het Brugse ommeland en vastgoedtransacties aan de Oostkust, duiken verjaringsperikelen geregeld op.

    In de lokale West-Vlaamse rechtspraktijk zien we geregeld discussies over de vraag of facturen tussen ondernemingen onderworpen zijn aan de tienjarige termijn van artikel 2262bis § 1 oud BW dan wel of er een kortere termijn van toepassing is. De Brugse rechters hanteren een consequente lijn: contractspartijen worden geacht hun rechten tijdig te vrijwaren. Wanneer een schuldeiser jarenlang stilzit zonder een geldige stuitingshandeling te stellen, stuit een laattijdige vordering onherroepelijk op een verjaringsverweer.

    Procedure stap voor stap

    Wanneer u geconfronteerd wordt met een openstaande vordering of een eis tot betaling waarbij verjaring een rol speelt, verloopt het procedurele traject in de regel volgens onderstaande stappen:

    1. Identificatie van de rechtsgrond: Analyseer of de vordering steunt op een contractuele verbintenis (zoals artikel 5.69 BW), een buitencontractuele fout (artikel 6.5 BW) of een zakelijk recht. Dit bepaalt of de basistermijn tien, vijf dan wel dertig jaar bedraagt.
    2. Vaststelling van het aanvangspunt (dies a quo): Bepaal exact de datum waarop de vordering opeisbaar werd of waarop de benadeelde daadwerkelijk kennis kreeg van de schade en de aansprakelijke persoon overeenkomstig artikel 2262bis oud BW.
    3. Nazicht van eventuele stuitings- of schorsingsdaden: Ga na of er in het verleden geldige stuitingsdaden zijn gesteld, zoals een dagvaarding, een bevel tot betaling of een advocaat-ingebrekestelling conform artikel 2244 § 2 oud BW. Controleer of deze handelingen aan alle wettelijke vormvereisten voldeden.
    4. Formulering van de formele exceptie: Indien de termijn verstreken is en u de schuldenaar bent, moet het verweer van bevrijdende verjaring expliciet worden opgeworpen in de eerste conclusies voor de rechtbank.
    5. Behandeling ter zitting: De zaak wordt gepleit voor de bevoegde rechtbank, zoals de Rechtbank van Eerste Aanleg West-Vlaanderen afdeling Brugge, waarbij de bewijslast van de verjaring en de eventuele stuiting strikt wordt beoordeeld onder artikel 8.4 tweede lid BW.

    Kosten, termijnen en rechtsbijstandsverzekering

    De proceskosten bij een geschil over bevrijdende verjaring zijn afhankelijk van de financiële inzet van de zaak en de complexiteit van het debat. De gerechtskosten omvatten doorgaans de dagvaardingskosten van de gerechtsdeurwaarder, het rolrecht (dat varieert naargelang de rechtbank en het geëiste bedrag) en de wettelijke rechtsplegingsvergoeding.

    De rechtsplegingsvergoeding is een forfaitaire tegemoetkoming in de kosten en erelonen van de advocaat van de in het gelijk gestelde partij. Sinds 1 maart 2025 loopt het basisbedrag van 235,47 euro voor de laagste schijf tot 23.546,51 euro voor vorderingen boven 1.000.000 euro, met een absoluut maximum van 47.093,02 euro, afhankelijk van de waarde van de vordering en de toepassing van het basis-, minimum- of maximumtarief. Indien uw vordering niet-ontvankelijk wordt verklaard wegens verjaring, kan de rechtbank u veroordelen tot het betalen van deze vergoeding aan de tegenpartij.

    In veel gevallen kan een beroep worden gedaan op een rechtsbijstandsverzekering. Krachtens artikel 156 van de Verzekeringswet van 4 april 2014 geniet de verzekerde de volledige vrijheid van keuze van advocaat om zijn belangen te verdedigen voor de rechtbank. Wij onderzoeken bij de opstart van elk dossier of uw polis de erelonen en procedurekosten integraal of gedeeltelijk dekt.

    Veelgemaakte fouten en valkuilen

    In de praktijk leiden misverstanden over verjaringstermijnen geregeld tot het definitieve verlies van vorderingsrechten. Hieronder vindt u de meest voorkomende valkuilen:

    • Gewone brieven of e-mails aanzien voor stuiting: Een klassieke herinneringsbrief, e-mail of telefoongesprek stuit de verjaring in de regel niet. Slechts de specifieke daden opgesomd in artikel 2244 oud BW hebben stuitende werking.
    • De advocaat-ingebrekestelling niet tijdig opvolgen: Een stuiting via een aangetekende ingebrekestelling door een advocaat (artikel 2244 § 2 oud BW) doet een nieuwe termijn van één jaar lopen. Wordt binnen dat jaar geen gerechtelijke dagvaarding betekend, dan treedt alsnog verjaring in.
    • Verwarring tussen contractuele en buitencontractuele termijnen: Foutief aannemen dat voor alle vorderingen de tienjarige termijn geldt, terwijl voor schadeclaims uit onrechtmatige daad de vijfjarige termijn van artikel 2262bis § 1 tweede lid oud BW geldt.
    • Passiviteit van de schuldenaar voor de rechtbank: Verwachten dat de rechter zelf vaststelt dat de vordering verjaard is. Buiten de procedures die een onderneming tegen een consument instelt over de betaling van een geldschuld, mag de rechter de verjaring niet ambtshalve toepassen; verzuimt uw raadsman dit tijdig te pleiten, dan kan u alsnog veroordeeld worden.
    • Geen rekening houden met kortere bijzondere termijnen: Niet beseffen dat vorderingen uit hoofde van consumentenkredieten, verzekeringsovereenkomsten of medische aansprakelijkheid dikwijls aan kortere termijnen onderhevig zijn.

    Praktijkvoorbeeld uit ons kantoor

    Een ondernemer uit de regio Brugge leverde in 2014 hoogwaardige bouwmaterialen aan een aannemer uit Knokke-Heist voor een residentieel project. De factuur ter waarde van ruim 28.000 euro bleef ondanks diverse telefonische beloftes onbetaald. De leverancier stuurde tussen 2015 en 2021 met regelmaat herinneringsmails, maar ondernam geen formele juridische stappen om de verjaring rechtsgeldig te stuiten.

    Pas in het najaar van 2025 — meer dan elf jaar na de opeisbaarheid van de factuur — besloot de leverancier de aannemer te dagvaarden voor de Ondernemingsrechtbank Gent afdeling Brugge. De aannemer consulteerde ons kantoor. Wij hebben voor de rechtbank namens onze cliënt primair de exceptie van bevrijdende verjaring opgeworpen op grond van artikel 2262bis § 1 eerste lid oud BW.

    Omdat de eiser geen enkele geldige stuitingsdaad conform artikel 2244 oud BW kon voorleggen en gewone e-mails de tienjarige verjaringstermijn niet onderbreken, oordeelde de rechtbank dat de persoonlijke vordering definitief was verjaard. De vordering werd niet-ontvankelijk verklaard en de eisende partij werd veroordeeld tot de gerechtskosten en de rechtsplegingsvergoeding.

    Wat kunt u nu concreet doen?

    Indien u geconfronteerd wordt met een dreigende verjaring of een betwiste vordering, volgt u best dit concrete actieplan:

    1. Verzamel alle brondocumenten: Breng contracten, facturen, leveringsbonnen en alle gevoerde correspondentie chronologisch samen.
    2. Controleer de data nauwgezet: Ga exact na wanneer de verbintenis opeisbaar werd of wanneer de schade zich voor het eerst manifesteerde.
    3. Ga stuitingsdaden na: Onderzoek of er ooit een deurwaardersexploot werd betekend of een formele ingebrekestelling door een advocaat werd verstuurd.
    4. Onderneem tijdig actie: Dreigt een termijn binnenkort te verstrijken? Laat onmiddellijk een stuitingsbrief opstellen door een advocaat of ga over tot dagvaarding om uw rechten integraal veilig te stellen.
    5. Laat uw dossier tijdig nakijken: Vraag een grondige analyse van de verjaringsrisico's voordat u kostbare gerechtelijke stappen zet of betalingen verricht.

    Hulp van een advocaat in Brugge

    Het bepalen van de exacte verjaringstermijn en de geldigheid van stuitingsdaden vereist doorgedreven juridische expertise. Een foute berekening kan leiden tot het onherroepelijk verlies van een substantiële vordering of tot een onnodige veroordeling tot betaling van een reeds uitgedoofde schuld.

    Het advocatenkantoor De Meulenaere & Ribas Colomar staat particulieren en ondernemers uit West-Vlaanderen bij met diepgaand advies en procesvoering inzake burgerlijk aansprakelijkheidsrecht, contractenrecht en schuldinvordering. Ons kantoor is gevestigd aan het Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge, in het historische hart van de stad.

    U kunt zich laagdrempelig online bij ons aanmelden via onze website, telefonisch contact met ons opnemen of een bericht sturen via e-mail of WhatsApp. Deze online aanmelding dient voor een persoonlijk eerste nazicht van uw aanvraag, waarna we contact met u opnemen om te bespreken of en hoe wij u concreet kunnen bijstaan. Houd er rekening mee dat dit eerste nazicht geen juridisch advies inhoudt; inhoudelijk advies en dossierbehandeling vatten pas aan na de formele opstart van uw dossier en de betaling van het overeengekomen voorschot.

    Google 4.9/5 (101) · Trustlocal 9.9/10 (66)

    Hulp nodig bij uw situatie?

    Een advocaat bekijkt uw aanvraag persoonlijk en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan. Dit eerste nazicht is geen juridisch advies: advies en behandeling starten pas bij opstart van het dossier en betaling.

    Veelgestelde vragen

    Meer over Burgerlijk Recht

    Hulp bij aansprakelijkheid, schadevergoeding en contracten.

    Vragen over dit onderwerp?

    Neem contact op voor persoonlijk advies van onze advocaten in Brugge.

    U kunt uw cookie-instellingen op elk moment aanpassen. Lees ons cookiebeleid of onze privacy policy voor meer informatie.