BellenContact
    Terug naar Blog
    Familierecht

    Scheiding & Bedrijf in Brugge: Familiebedrijf Beschermen (2026)

    Mr. Peter-Jan De Meulenaere
    Mr. Peter-Jan De Meulenaere

    Advocaat aan de balie van Brugge sinds 2010

    3 oktober 20269 min leestijd
    Delen:
    Scheiding & Bedrijf in Brugge: Familiebedrijf Beschermen (2026)

    Inleiding

    Een echtscheiding is een emotioneel en financieel ingrijpende gebeurtenis. Voor een ondernemer in de regio Brugge komt daar een extra laag van complexiteit en stress bij: de toekomst van het familiebedrijf. De angst dat jarenlange inspanning en opgebouwde waarde verloren gaan, is reëel. Dit artikel is bedoeld voor zelfstandigen, bedrijfsleiders en aandeelhouders van familiebedrijven in West-Vlaanderen die geconfronteerd worden met een echtscheiding en willen weten hoe ze de continuïteit van hun onderneming kunnen waarborgen.

    Wat is de bescherming van een familiebedrijf bij echtscheiding?

    De bescherming van een familiebedrijf bij echtscheiding omvat alle juridische en financiële stappen die worden ondernomen om te voorkomen dat de onderneming door de scheiding in haar voortbestaan wordt bedreigd. Dit proces bevindt zich op het kruispunt van het familierecht (huwelijksvermogensrecht) en het vennootschapsrecht, waarbij de correcte waardering en verdeling van de bedrijfsactiva centraal staan.

    Juridisch kader in België (2026)

    De manier waarop een bedrijf wordt behandeld bij een scheiding, hangt bijna volledig af van het huwelijksvermogensstelsel dat de echtgenoten hebben gekozen. De wetgeving hieromtrent is geëvolueerd, waardoor het belangrijk is te weten welk regime van toepassing is.

    Toepasselijke wetgeving

    De kern van de zaak ligt in de verdeling van het vermogen. Er zijn drie belangrijke stelsels in België:

    • Het wettelijk stelsel (scheiding van goederen met gemeenschap van aanwinsten): Dit is het standaardstelsel als u geen huwelijkscontract afsluit. Simpel gezegd blijven de goederen die u vóór het huwelijk bezat en die u via erfenis of schenking verkrijgt, 'eigen'. Alles wat tijdens het huwelijk wordt opgebouwd met inkomsten, is 'gemeenschappelijk'. Voor een ondernemer betekent dit dat aandelen van een vennootschap die vóór het huwelijk werden opgericht, in principe eigen blijven. Echter, de waarde van die aandelen die tijdens het huwelijk is toegenomen, kan als gemeenschappelijk worden beschouwd. Volgens artikel 2.3.22, §1, 1° van het Burgerlijk Wetboek (NBW) vallen de inkomsten uit beroepsbezigheden in de gemeenschap. Dit heeft tot gevolg dat de waarde van de aandelen, voor zover die met gemeenschappelijke gelden zijn verworven of in waarde zijn gestegen door beroepsactiviteit, vaak als gemeenschappelijk wordt aanzien en dus verdeeld moet worden.
    • Het stelsel van scheiding van goederen: Dit is het meest aangewezen stelsel voor ondernemers. Elk van de echtgenoten behoudt zijn of haar eigen vermogen, zowel voor als tijdens het huwelijk. De aandelen van de vennootschap blijven dan strikt persoonlijk eigendom van de ondernemer-echtgenoot. Let wel op: in moderne huwelijkscontracten worden vaak 'verrekenbedingen' opgenomen. Deze clausules kunnen bij echtscheiding alsnog leiden tot een financiële verrekening, waardoor de bescherming niet absoluut is.
    • Het stelsel van algehele gemeenschap van goederen: Dit stelsel is zeldzaam en uiterst risicovol voor ondernemers. Hierbij worden alle goederen, ook die van vóór het huwelijk, gemeenschappelijk. Bij een scheiding moet de volledige waarde van het bedrijf dan verdeeld worden.

    Daarnaast speelt het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen (WVV) een cruciale rol. De statuten van uw vennootschap (bijvoorbeeld een BV) kunnen overdrachtsbeperkingen voor aandelen bevatten (zie bv. art. 5:63 WVV). Deze clausules zijn van groot belang wanneer er een discussie ontstaat over de overdracht van aandelen aan de ex-partner.

    Recente rechtspraak en richtsnoeren

    De rechtspraak, onder meer van het Hof van Beroep te Gent (dat bevoegd is voor West-Vlaanderen), toont aan dat rechtbanken steeds meer aandacht hebben voor de economische realiteit. Rechters proberen oplossingen te vinden die de continuïteit van de onderneming niet in gevaar brengen. Zo zal een rechtbank niet snel een gedwongen verkoop van de aandelen bevelen, maar eerder opteren voor de betaling van een oplegsom door de ondernemer-echtgenoot aan de andere partner. De waardering van de aandelen is hierbij het grootste discussiepunt. Rechtbanken stellen vaak een bedrijfsrevisor of een onafhankelijke expert aan om een objectieve waardering uit te voeren.

    Lokale context: Brugge en West-Vlaanderen

    Voor ondernemers in Brugge en de omliggende regio (zoals de Oostkust, Knokke-Heist, Blankenberge of het hinterland) is de Familierechtbank West-Vlaanderen, afdeling Brugge de bevoegde rechtbank voor de echtscheidingsprocedure zelf. Hier worden beslissingen genomen over de scheiding, de verblijfsregeling voor de kinderen en de onderhoudsbijdragen. Voor de berekening van kinderalimentatie wordt in de praktijk vaak de Hobin-methode als objectieve leidraad gebruikt.

    De complexe discussie over de vereffening en verdeling van het huwelijksvermogen, en in het bijzonder de waardering en toewijzing van de onderneming, wordt vaak na de echtscheiding gevoerd. Indien de ex-partners geen akkoord bereiken, zal de familierechtbank een notaris-vereffenaar aanstellen. Ontstaan er tijdens deze fase geschillen die de notaris niet kan oplossen, dan zal de zaak opnieuw voor de Familierechtbank in Brugge komen. De expertise van een advocaat die vertrouwd is met de lokale rechtbanken en hun werkwijze is hierbij van onschatbare waarde.

    Procedure stap voor stap

    De procedure om uw bedrijf te beschermen tijdens een scheiding kan complex zijn. Hieronder vindt u een algemeen stappenplan.

    1. Analyse van het huwelijkscontract: De eerste stap is een grondige analyse van uw huwelijksstelsel. Dit document bepaalt de spelregels voor de verdeling. Zonder huwelijkscontract geldt het wettelijk stelsel.
    2. Waardebepaling van de onderneming: Dit is de meest cruciale en vaak meest betwiste stap. Er bestaan verschillende methodes (bv. substantiële waarde, rendementswaarde, discounted cash flow). Het is essentieel om hierover proactief een onderbouwd dossier samen te stellen, vaak met de hulp van uw boekhouder of een externe expert.
    3. Onderhandelingen met de tegenpartij: Idealiter wordt een akkoord bereikt in het kader van een Echtscheiding door Onderlinge Toestemming (EOT). Hierbij worden alle afspraken, inclusief de regeling rond het bedrijf, vastgelegd in een overeenkomst. Dit biedt de meeste zekerheid en controle.
    4. Procedure EOO (Echtscheiding op grond van Onherstelbare Ontwrichting): Als een akkoord onmogelijk is, wordt de echtscheiding aangevraagd bij de rechtbank. De rechter spreekt de scheiding uit, maar de verdeling van de goederen (de 'vereffening-verdeling') volgt pas later.
    5. De vereffening-verdeling: Na de EOO stelt de rechtbank een notaris-vereffenaar aan. Deze notaris inventariseert het vermogen en doet een voorstel tot verdeling. Als er geen akkoord is over de waarde of de toewijzing van het bedrijf, zal de familierechtbank uiteindelijk de knoop doorhakken.

    Kosten, termijnen en rechtsbijstandsverzekering

    De kosten van een echtscheiding voor een ondernemer kunnen aanzienlijk zijn. Deze omvatten het ereloon van de advocaat, de kosten voor een expert-waardebepaler of bedrijfsrevisor (die kunnen oplopen tot duizenden euro's), en de gerechtskosten zoals het rolrecht. Het is onmogelijk om een exacte termijn op de procedure te plakken; een EOT kan binnen enkele maanden worden afgerond, terwijl een betwiste EOO met een complexe vereffening-verdeling meerdere jaren kan aanslepen.

    Een rechtsbijstandsverzekering kan in sommige gevallen tussenkomen, maar de dekking voor echtscheidingen is vaak beperkt. Het is raadzaam uw polis hierop na te kijken. Wij kunnen u helpen de voorwaarden te interpreteren en na te gaan of een deel van de kosten gedekt kan zijn.

    Veelgemaakte fouten en valkuilen

    In onze praktijk zien we vaak dezelfde fouten terugkomen. Wees aandachtig voor de volgende valkuilen:

    • Het bedrijf bewust onderwaarderen: Dit lijkt misschien een slimme zet, maar rechtbanken en experts prikken hier doorheen. Het leidt tot een vertrouwensbreuk, lange procedures en hoge expertisekosten.
    • Geen rekening houden met de fiscale gevolgen: Een uitkoopsom betalen aan uw ex-partner heeft financiële implicaties. De financiering ervan moet zorgvuldig worden gepland om de cashflow van het bedrijf niet in gevaar te brengen.
    • De statuten van de vennootschap negeren: De statuten kunnen bepalingen bevatten over wie aandeelhouder kan worden. Dit kan een argument zijn om te voorkomen dat uw ex-partner mede-aandeelhouder wordt.
    • Emotionele beslissingen nemen: Een echtscheiding is een emotionele rollercoaster. Probeer zakelijke beslissingen over de toekomst van uw bedrijf zo rationeel mogelijk te benaderen.
    • De impact op leningen en persoonlijke borgstellingen vergeten: Vaak hebben beide echtgenoten zich persoonlijk borg gesteld voor bedrijfskredieten. Deze borgstellingen verdwijnen niet automatisch na een scheiding en moeten mee worden opgenomen in de finale regeling.

    Praktijkvoorbeeld uit ons kantoor

    Recent stonden wij een ondernemer uit de regio Oostende bij. Hij was zaakvoerder van een succesvol transportbedrijf, opgericht tijdens zijn huwelijk onder het wettelijk stelsel. Bij de echtscheiding eiste zijn echtgenote de helft van de waarde van de aandelen, wat de liquiditeit en het voortbestaan van de onderneming bedreigde. Na een eerste, emotioneel geladen fase, hebben we de situatie gestabiliseerd. Samen met een bedrijfsrevisor hebben we een objectieve en realistische waardering van de aandelen opgesteld. Vervolgens zijn we in onderhandeling gegaan. De zaak werd uiteindelijk voor de Familierechtbank in Brugge gebracht, waar we een akkoord konden formaliseren. De man behield 100% van de aandelen en de controle over zijn bedrijf, in ruil voor de betaling van een correcte, maar haalbare oplegsom aan zijn ex-vrouw, gespreid in de tijd en gefinancierd via een herstructurering van de kredieten. Dit voorkwam een gedwongen verkoop en stelde de toekomst van het bedrijf en zijn werknemers veilig.

    Wat kunt u nu concreet doen?

    Als u als ondernemer een echtscheiding overweegt of ermee geconfronteerd wordt, is paniek een slechte raadgever. Een proactieve en gestructureerde aanpak is essentieel. Begin met de volgende stappen:

    1. Verzamel de cruciale documenten: Leg uw huwelijkscontract, de statuten van uw vennootschap en de jaarrekeningen van de laatste drie tot vijf jaar klaar.
    2. Consulteer uw accountant: Bespreek de financiële gezondheid van uw bedrijf en vraag een eerste, indicatieve waardering. Dit geeft u een startpunt voor de onderhandelingen.
    3. Neem geen onomkeerbare beslissingen: Verkoop geen aandelen, wijzig de statuten niet en doe geen grote investeringen of desinvesteringen zonder juridisch advies.
    4. Zoek tijdig gespecialiseerd juridisch advies: Hoe vroeger u een advocaat met expertise in familie- én ondernemingsrecht inschakelt, hoe meer strategische opties u heeft om uw bedrijf te beschermen.

    Hulp van een advocaat in Brugge

    Een echtscheiding is voor een ondernemer meer dan een persoonlijk drama; het is een bedrijfsrisico dat gemanaged moet worden. Bij De Meulenaere & Ribas Colomar, gevestigd te Oosterlingenplein 4A, 8000 Brugge, begrijpen we de dubbele uitdaging waar u voor staat. Wij combineren onze expertise in het familierecht met een grondige kennis van het ondernemingsrecht om een strategie op maat uit te werken die zowel uw persoonlijke als uw zakelijke belangen beschermt.

    Wacht niet tot de situatie escaleert. Neem laagdrempelig contact met ons op via telefoon, WhatsApp of e-mail voor een eerste, confidentieel gesprek. Samen bekijken we uw situatie en stippelen we de beste weg uit om uw levenswerk veilig te stellen voor de toekomst.

    Google 4.9/5 (101) · Trustlocal 9.9/10 (66)

    Hulp nodig bij uw situatie?

    Een advocaat bekijkt uw aanvraag persoonlijk en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan. Dit eerste nazicht is geen juridisch advies: advies en behandeling starten pas bij opstart van het dossier en betaling.

    Veelgestelde vragen

    Meer over Familierecht

    Expertise in echtscheiding, alimentatie en ouderschapsregelingen.

    Vragen over dit onderwerp?

    Neem contact op voor persoonlijk advies van onze advocaten in Brugge.

    U kunt uw cookie-instellingen op elk moment aanpassen. Lees ons cookiebeleid of onze privacy policy voor meer informatie.