Belaging (stalking): wanneer is het strafbaar?

Advocaat aan de balie van Brugge sinds 2010
Inhoudsopgave
Inleiding
Stalking heet in de wet belaging. Sinds het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026 in werking trad, staat dat misdrijf niet meer waar het vroeger stond en is de omschrijving op één belangrijk punt verruimd: ook een eenmalige handeling kan volstaan.
Dit artikel zet uiteen wanneer belaging strafbaar is, welke straf erop staat en wat u als slachtoffer concreet kunt ondernemen. Voor feiten gepleegd vóór 1 september 2026 blijft het oude recht gelden; dat volgt uit artikel 2 van het Strafwetboek.
Wat belaging juridisch is
Artikel 237 van het Strafwetboek omschrijft belaging als het opzettelijk ernstig verstoren van de rust van een persoon, zelfs al is het eenmalig of bestaat het uit een enkele handeling, terwijl men wist of had moeten weten dat men door dit gedrag de rust van die bewuste persoon ernstig zou verstoren.
Uit die omschrijving volgen drie elementen:
- Een ernstige verstoring van de rust. Hinder of ergernis volstaat niet; de verstoring moet ernstig zijn. De rechter beoordeelt dat aan de hand van de concrete gevolgen voor het slachtoffer.
- Eén handeling kan volstaan. De wet zegt dat met zoveel woorden. De oude discussie of er een patroon van herhaling nodig was, is daarmee beslecht.
- Wist of had moeten weten. Er is geen kwaad opzet in de zin van een oogmerk te schaden vereist. Wie na een duidelijke vraag om contact te stoppen toch blijft bellen, berichten of opdagen, weet wat hij doet.
De vorm doet niet ter zake. Fysiek volgen, aanbellen, telefoneren, berichten sturen, cadeaus achterlaten, reageren op elke online publicatie, de werkgever of de familie contacteren: het kan allemaal belaging opleveren.
De straf
Belaging wordt bestraft met een straf van niveau 2. Volgens artikel 36 van het Strafwetboek omvat dat onder meer een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar, een behandeling onder vrijheidsberoving van zes maanden tot twee jaar, een straf onder elektronisch toezicht van een maand tot een jaar, een werkstraf van meer dan honderdtwintig tot driehonderd uur, of een probatiestraf van meer dan twaalf maanden tot twee jaar. Bij verzachtende omstandigheden kan de rechter naar niveau 1 gaan, waaronder een nominale geldboete van 200 tot 20.000 euro en de werkstraf van twintig tot honderdtwintig uur vallen. Op het Strafwetboek geldt op de geldboete een factor 1,25.
Verzwaarde belaging
Artikel 238 van het Strafwetboek tilt de straf naar niveau 3 — een gevangenisstraf van meer dan drie tot vijf jaar — in drie gevallen:
- het slachtoffer is een minderjarige of een persoon in een kwetsbare toestand;
- de dader bevindt zich in een gezags- of vertrouwenspositie tegenover het slachtoffer;
- het misdrijf werd gepleegd door twee of meer personen.
Daarnaast moet de rechter op grond van artikel 239 van het Strafwetboek bij de strafmaat in overweging nemen dat het misdrijf erop gericht was een niet-consensuele seksuele handeling te stellen of te laten stellen, dat het werd gepleegd in het bijzijn van een minderjarige, of dat het werd gepleegd omwille van culturele drijfveren, gewoontes, tradities, religie of de zogenaamde eer.
Misdrijven die er vaak naast staan
Belaging komt zelden alleen. In dossiers rond een ex-partner duiken geregeld twee andere strafbaarstellingen op.
Bedreiging. Artikel 231 van het Strafwetboek omschrijft de bedreiging met een aanslag op personen of op eigendommen als het met welk middel ook opzettelijk veroorzaken van een ernstige vrees voor zo'n aanslag. De straf hangt af van de ernst van de aanslag waarmee gedreigd wordt: niveau 2 wanneer op die aanslag een straf van niveau 4 tot 8 staat, en niveau 1 wanneer daarop een straf van niveau 2 of 3 staat. Gaat de bedreiging gepaard met een bevel of een voorwaarde, dan geldt artikel 232 van het Strafwetboek, met een niveau hoger.
Meelezen en meeluisteren. Wie zonder toestemming berichten of gesprekken onderschept, er kennis van neemt of ze opneemt, of de inhoud daarvan onthult of gebruikt, valt onder artikel 342 van het Strafwetboek: schending van het geheim van privécommunicatie of privégegevens van een informaticasysteem, een straf van niveau 2. Het meelezen van de berichten van een partner of ex-partner is dus zelf een misdrijf, ook wanneer men het wachtwoord kent.
Wat u als slachtoffer kunt doen
Bouw eerst een dossier
Belagingsdossiers staan of vallen met wat u kunt aantonen. Leg een chronologisch overzicht aan met datum, uur en inhoud van elk contact. Maak schermafbeeldingen van berichten, oproepen en sociale media, en bewaar ook de metagegevens. Bewaar brieven en cadeaus. Noteer de namen van getuigen. Laat een arts of psycholoog vaststellen welke weerslag de feiten op u hebben: dat is wat de rechter toelaat te oordelen dat de verstoring van uw rust ernstig was.
Doe aangifte
Doe aangifte bij de politie van uw woonplaats en breng uw overzicht mee. Vraag een kopie of het nummer van het proces-verbaal. Blijven de feiten doorgaan, doe dan telkens opnieuw aangifte: de opeenvolging van processen-verbaal maakt het patroon zichtbaar en weegt op de beoordeling.
U kunt bij de politie of het parket een verklaring van benadeelde persoon afleggen. Daarmee wordt u op de hoogte gehouden van de stand van het dossier. Wilt u uw schade vergoed zien, dan stelt u zich burgerlijke partij.
De burgerlijke weg daarnaast
De strafzaak is niet uw enige mogelijkheid. Gaat het om een ex-partner met wie u kinderen hebt of een woning deelt, dan kan de familierechtbank maatregelen nemen over het verblijf en de contacten. In dringende gevallen kan de voorzitter van de rechtbank in kort geding een contactverbod opleggen, zo nodig onder verbeurte van een dwangsom. Die weg verloopt vaak sneller dan de strafprocedure.
Wordt u zelf van belaging beschuldigd?
Niet elk aanhoudend contact is belaging. Een conflict over de verblijfsregeling van kinderen, een zakelijk geschil of een moeizame scheiding leidt soms tot een aangifte waarin gewone communicatie als belaging wordt voorgesteld. De wet vereist dat de verstoring van de rust ernstig is en dat u wist of moest weten dat u die zou veroorzaken. Beide punten zijn betwistbaar. Reageer in geen geval door nog meer contact te zoeken: elk nieuw bericht wordt stuk van het dossier.
Hulp nodig?
Zowel als slachtoffer als als verdachte is de opbouw van het dossier in de eerste weken bepalend. Ons kantoor in Brugge begeleidt u bij de aangifte, bij de burgerlijke partijstelling of bij uw verdediging voor de correctionele rechtbank.
Hulp nodig bij uw situatie?
Een advocaat bekijkt uw aanvraag persoonlijk en neemt contact met u op om te bespreken of en hoe wij u kunnen bijstaan. Dit eerste nazicht is geen juridisch advies: advies en behandeling starten pas bij opstart van het dossier en betaling.
Veelgestelde vragen
Handige Tools
Gebruik onze gratis tools om direct inzicht te krijgen in uw situatie:
Meer over Strafrecht
Professionele verdediging bij strafrechtelijke procedures.
Vragen over dit onderwerp?
Neem contact op voor persoonlijk advies van onze advocaten in Brugge.