Onrechtmatige Daad: Schade door Andermans Fout
Wat is een Onrechtmatige Daad?
Een onrechtmatige daad (ook: buitencontractuele fout of aquiliaanse fout) is een handeling of nalatigheid die in strijd is met een wettelijke norm of de algemene zorgvuldigheidsnorm, waardoor schade aan een ander wordt toegebracht. De dader is verplicht deze schade integraal te vergoeden.
Het recht van de onrechtmatige daad is gecodificeerd in Boek 6 van het Nieuw Burgerlijk Wetboek, in werking sinds 1 januari 2025. Dit vervangt de artikelen 1382-1386 van het Oude Burgerlijk Wetboek, met behoud van de kernprincipes maar met belangrijke verduidelijkingen.
Als advocaat gespecialiseerd in aansprakelijkheidsrecht in Brugge behandelen wij zowel vorderingen van slachtoffers als het verweer van aangesprokenen.
De Drie Voorwaarden
Voor aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad moeten drie cumulatieve voorwaarden vervuld zijn:
- 1. Fout:Een handeling of nalatigheid in strijd met een wettelijke norm of met de zorgvuldigheid die een normaal voorzichtig persoon (bonus pater familias) in dezelfde omstandigheden aan de dag zou leggen.
- 2. Schade:Aantasting van een rechtmatig belang: materiële schade, lichamelijke schade, morele schade of economische schade. De schade moet bewezen, zeker en rechtstreeks zijn.
- 3. Oorzakelijk verband:De schade moet een rechtstreeks gevolg zijn van de fout (equivalentieleer: zonder de fout zou de schade zich niet hebben voorgedaan).
De Fout: Objectieve en Subjectieve Component
De fout bestaat uit twee elementen:
- Objectief element:Schending van een gedragsnorm — hetzij een specifieke wettelijke regel, hetzij de algemene zorgvuldigheidsplicht (het gedrag dat een normaal voorzichtig persoon in dezelfde omstandigheden zou hebben gesteld).
- Subjectief element:Toerekenbaarheid — de dader moet in staat zijn geweest de fout te begaan. Minderjarigen (tot 18 jaar) zijn in principe niet toerekenbaar; hun ouders zijn aansprakelijk.
Het Nieuw Burgerlijk Wetboek codificeert de toetsing aan de bonus pater familias: een abstract referentiepersoon die normaal voorzichtig en zorgvuldig handelt.
Oorzakelijk Verband: De Equivalentieleer
In België geldt de equivalentieleer (conditio sine qua non): elke voorwaarde zonder dewelke de schade zich niet zou hebben voorgedaan zoals ze zich heeft voorgedaan, is een oorzaak van de schade.
Gevolgen:
- Elke fout die bijdraagt aan de schade is volledig oorzakelijk
- Bij meerdere oorzaken is elke dader hoofdelijk aansprakelijk voor de volledige schade
- Onderling verhaal tussen mede-daders is mogelijk naar rato van ieders aandeel
Bijzondere Gevallen
- Samenloop van fouten (eigen schuld):Als het slachtoffer zelf ook een fout beging die bijdroeg aan de schade, wordt de schadevergoeding proportioneel verminderd.
- Verlies van een kans:Het verliezen van een kans op een gunstig resultaat kan schade zijn. De vergoeding is proportioneel aan de verloren kans.
- Onzekerheid over causaal verband:Bij medische fouten of productieschade kan het causaal verband moeilijk bewijsbaar zijn. Proportionele aansprakelijkheid kan een oplossing bieden.
Integrale Schadevergoeding
Het principe van integrale schadevergoeding bepaalt dat het slachtoffer recht heeft op volledige vergoeding van alle schade die in causaal verband staat met de fout. De schadevergoeding mag niet leiden tot verrijking.
Schadeposten omvatten:
- Materiële schade: Zaakschade, herstelkosten, vervangingswaarde
- Lichamelijke schade: Medische kosten, invaliditeit, inkomstenverlies
- Morele schade: Pijn, leed, aantasting van levenskwaliteit
- Economische schade: Gederfde winst, verlies van klandizie
Procedure en Verjaring
Vorderingen uit onrechtmatige daad worden behandeld door de burgerlijke rechtbanken. De matereel bevoegde rechter hangt af van het bedrag: Vredegerecht (tot €5.000) of Rechtbank van Eerste Aanleg.
Verjaring:
- Subjectieve termijn: 5 jaar vanaf kennis van schade, dader en vordering
- Objectieve termijn: 20 jaar na het schadeverwekkend feit
Onze Bijstand bij Onrechtmatige Daad
- Slachtofferbijstand: Vestigen van aansprakelijkheid en vorderen van schadevergoeding
- Verweer: Betwisting van fout, schade of causaal verband
- Verzekeringsgeschillen: Discussies met aansprakelijkheids-verzekeraars
- Schadeberekening: Correcte begroting van alle schadeposten
Veelgestelde Vragen
Handige Tools bij Schadeclaims
Gratis tools op LawBase.be
Meer Weten over Onrechtmatige Daad?
Voor uitgebreide juridische informatie over onrechtmatige daad en het aansprakelijkheidsrecht verwijzen wij naar onze kennisbank LawBase.be.
Lees Meer op LawBase.beSchade door Andermans Fout?
Neem contact op met ons kantoor aan het Oosterlingenplein in Brugge voor deskundig advies over uw situatie.